Bèèrlepel: boerengerei, niet geschikt om de soep mee uit te scheppen !  

Wintertijd ...  het ideale moment voor klusjes die niet veel zonlicht nodig hebben,  zoals de beerput leeg maken en het terra-fertiele goedje over het veld uitrijden.  Alleen,  hoe deed je dat  in een tijdperk toen er geen pompen waren ?  Met de hand dus.  En een grote lepel:  de beerlepel.  Uit onze Dikke Van Pale:  

Bij het uitbreken van WO1 deden de geruchten de ronde dat op de reclameborden van de Duitse firma “Maggi” aanwijzingen stonden voor de Duitse legerleiding.

In mei 1940, toen het duidelijk werd dat Duitsland ons land zou aanvallen, sloeg de paranoia opnieuw toe, dit keer werd de Belgische firma “Pacha” geviseerd voor hun reclameborden aan de kruidenierswinkels. Deze reclameborden hadden als tekst: ”Eens gedronken, steeds geschonken" en "Een man met een lekkere tas koffie”.   We noemden het chicoreipoeder hier op zijn Buitings 'bittere',  want de smaak was nog een stuk bitterder dan die van koffie.  Ook na de oorlog bleven mensen nog een schepje 'bittere' bij hun koffie doen.

In Paal hingen die platen bij Roos van Vaeske, Fin Vanderoy, Filke Verboven, Maria van Claeske, Dikke Corver, Dor van Claeske, Maria van Aerts.  

Deze week wordt het feest van St.-Baar (4 dec.) gevierd.  Het is een traditie dat de mijnwerkers-brancadiers een dankmis laten opdragen ter ere van hun patroonheilige, St.-Barbara.  Deze heilige wordt in Limburg nog altijd vereerd als beschermheilige van de gevaarlijke beroepen, waaronder brandweermannen, dakwerkers en mijnwerkers.  Dat de mijnwerkers hun St.-Baar gekozen hebben als patrones heeft natuurlijk ook te maken met de overeenkomst die zij zagen tussen de toren waarmee ze steevast afgebeeld wordt en een mijnlamp.  Meer over St.-Barbara lees je in onze speciale bijdrage over deze merkwaardige heiligenfiguur.
Op 4 december kregen de mijnwerkers vrijaf (eigenlijk ter compensatie van 11 november) en de dag ervoor werd aan het kolenfront extra hard gewerkt,  om ter meest 'kool te maken'.  De wedstrijd om de hoogste kolenproductie leverde natuurlijk extra premies op, die na de misviering in de lokale cafés met evenveel toewijding opgedronken werden.

Dat het Sinterklaasfeest een mengeling is van eeuwenoude heidense en christelijke tradities, is ondertussen algemeen geweten.  De legende van de bisschop van Myra behoort tot onze literaire canon, om eens een woord te gebruiken dat aan een politiek geïnspireerde revival bezig is.  De link met Sint Barbara is echter minder bekend.  Daarvoor heb je een stukje op paalonline nodig.

De naam Barbara verraadt natuurlijk al de wilde natuur van het Wijf, niet voor niets deelt ze haar etymologie met berbers en barbaren.

Van oorsprong was ze nochtans een rijkemansdochter, zo leert ons de legende, die haar bestaan situeert ergens in de derde/vierde eeuw na Christus in Nicomedië, het huidige Izmit in Turkije.  Izmit ligt een beetje zuidoostelijk van Istanboel,  in die eeuwen nog Constantinopel dus, in de eeuwen daarna het centrum van de Christelijk Orthodoxe religie.

De vader van Barbara had zo zijn zorgen met dochterlief. 

Dat verdient van onze kant een warme proficiat.  Dank je wel personeel en vrijwilligers voor de dienstverlening aan onze senioren  ...  en ook aan de taalcommissie van paalonline (of zijn dat geen senioren ?)  De taalcommissie is elke maand te gast in het centrum voor zijn vergadering rond het Buitingse dialect.  Woorden en gezegdes worden besproken en getoetst aan hun Buitinggehalte.  De koffie en het koekje worden daarbij geserveerd door het dienstencentrum.  Bedankt dat we mogen gebruik maken van de infrastructuur !  Zoals men pleegt te zeggen bij een verjaardag:  wij wensen jullie nog vele jaren toe daar op de helling van Paals meest roemruchte berg ...  hou jullie recht !

OC de Buiting, zaterdag 23 november 2019

Nogal wat aanwezigen waren onder de indruk van de professionaliteit in de omkadering van het optreden van de Buitingklokken zaterdag 23 november. De “visuals” waren top.  Heel de voorstelling was tot in de puntjes geregeld. Achteraf bleek dat het zangkoor begeleid werd door iemand die zijn sporen verdient met regie- en productiewerk in de VTM-stal. Een draaiboek werd opgesteld waarin heel het verloop van de avond in detail werd beschreven. Mireille Dirix, die professioneel in de mediawereld actief is, had haar relaties aangesproken om het optreden van de Buitingklokken “uniek” te helpen maken.

Vooruit met de geit en op naar Pala!

Na op reis te zijn geweest,  lijkt het erop dat indrukken die je opdeed tijdens die reis moeten bezinken,  moeten inkalven en derhalve hun plaats vinden in de vorm van herinneringen. Pas na een tijd kunnen we, zoals dat heet, weer vol in het dagelijkse leven staan. 

Natuurlijk beleeft iedereen dit fenomeen op haar of zijn manier en tempo. De relativiteit van tijd  in gedachten, alsook het objectieve begrip in relatie tot het herleven van een reis. Enfin…

Een en ander op een rijtje gezet, onze fietstocht vanaf Zwitserland langs de Rijn terug naar huis was een fantastische ervaring. We hebben genoten van de prachtige natuur  die ons op deze tocht ten deel viel. Het in open lucht zijn, klimmend bergop en met duizelingwekkende vaart bergaf fietsen was een belevenis die we niet hadden willen missen. Het kamperen in ons kleine tentje, de contacten die we deelden met andere reizigers en de lokale bevolking tijdens onze tussenstops ook niet. 

's Achtersnóuns (zie ook onze dikke van Pale)

's Namiddags :  "  's achtersnóuns     "  Mijn vrouw heeft de ganse zomer 's namiddags liggen bruinen in de zon, nu is ze helemaal aan 't vervellen. - "Mèn vroo hit den hiele zomer 's achternóuns inne zon linge bröene, noa es ze hielemoal ant afblodde.   Da vient ze hie'el ambetant."    

Noen = middag  (eten)
Middelnederlands noen en noene,  van het Latijnse nona,  het negende uur (novem waaruit de v weggelaten is), dat was de tijd van het Romeinse avondmaal. Het veranderde gebruik in onze streken om de hoofdmaaltijd 's middags te eten, heeft daar de noen van gemaakt. Het middagmaal heet dan noen.   Later werd met noen meer het eigenlijke middaguur bedoeld, de tijd ongeveer van 12 tot 1 u, wanneer de voornaamste maaltijd wordt gegeten.

's Achtersnóuns is dus namiddag,  koffietijd, het moment voor een vieruurtje of een dutje, al naargelang de behoefte,  vergelijk met het Engelse 'afternoon'.

Bob Vincke laat zijn licht schijnen over de regeringsvorming .

Een boek en een herdenkingsavond, dat zijn we als Palenaren onze dorpsgenoten van 75 jaar geleden wel verschuldigd.  De Eerste Wereldoorlog eiste vooral levens van jonge dienstplichtige soldaten in dit dorp,  meer dan twintig,  de Tweede Wereldoorlog hoofdzakelijk onschuldige burgerslachtoffers,  ook meer dan twintig.

Het leed dat deze oorlogen veroorzaakte mag nooit vergeten worden,  zeker niet door generaties die zelf gespaard zijn gebleven van de vernietigende waanzin die ons continent tot twee keer in een halve eeuw getroffen heeft.

De herdenkingsavond op 9 november 2019 (19.30 u, OC De Buiting) zal u onderdompelen in medeleven en mededogen met de slachtoffers van Paal.  Interviews met oudere dorpsgenoten die de oorlog als kind of als tiener hebben meegemaakt geven u een idee wat het was om op de vlucht te moeten slaan, of te leven onder een bezetter, en jazeker, hoe het voelde om bevrijd te worden !