Is er in het dorp Paal iets vermeldenswaardig gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog?

Dat was de vraag die de leden van de Historische Werkgroep van Paalonline zich twee jaar geleden stelden…

Wanneer je iets niet weet, ga je het vragen: we interviewden veertig oudere Palenaren, mannen en vrouwen, over wat hen bijgebleven was over de oorlogsjaren.  Zijn ze gevlucht op 10 of 11 mei 1940, hebben ze honger geleden, of fel schrik gehad, wat is er tijdens de oorlogsjaren zoal gebeurd in het dorp, wat herinneren ze zich nog van de bevrijding… Gelukkig waren we met meerder ploegen om te interviewen, want elk interview duurde meerdere uren…

De antwoorden waren verbluffend en openbarend: het werd al snel duidelijk dat werkelijk iedereen zijn eigen oorlogsverhaal meedraagt en ja:  velen hebben schrik gehad, hebben honger geleden…  De geïnterviewden haalden hun nog nooit gepubliceerde foto’s boven, hun kinderen hoorden sommige oorlogsverhalen voor de eerste keer…

Door al die verhalen met elkaar te verbinden, konden we de oorlogsgeschiedenis van het dorp Paal reconstrueren.

We vulden hun verhalen aan met archiefonderzoek. Dat gaf een stevige basis voor de mondelinge oorlogsverhalen en plaatste ze in een groter kader. Het provinciaal archief in Hasselt, het gemeentelijk archief in Beringen stonden voor ons open.

Hebt u al kaarten ?   Wacht niet te lang, het aantal plaatsen is beperkt !  Het zou heel jammer zijn mochten we u de avond zelve moeten weigeren, maar de zaal in het OC De Buiting heeft een maximumgrens voor het aantal mensen dat binnen mag ...  voor de veiligheid en de verzekering mogen we daar niet over gaan.  Bestel nog snel uw toegangstickets:  http://www.paalonline.be/cms55/item/3908-bestel-nu-kaarten-voor-de-unieke-herdenkingsavond-wo2-in-paal en kom dan zeker op tijd.  
De voorstelling begint om 19u30,  maar wie eerder komt kan al de tentoonstelling van Palarte bezoeken of gewoon in de zaal zitten wachten en kijken ...  naar onze unieke collectie foto's van de Tweede Wereldoorlog in Paal.   Heel wat dorpsgenoten hebben hun schoendozen bovengehaald vol oude foto's en ons laten meekijken.  Onze dank hiervoor,  maar ook u kunt meekijken naar de projectie van deze nooit eerder gepubliceerde beelden vóór de voorstelling begint, zoals deze uiterst scherpe foto van een deelnemer aan de Vredesstoet in 1945 hieronder:

Zaterdag 19 oktober vierden de 65-jarigen van Paal en Tervant hun geboortejaar 1954. Het was de 4de keer dat er een reünie werd gehouden, ondertussen een 5-jaarlijkse traditie, die zoals ook de twee vorige keren doorging in de St.-Jansgilde in Paalstraat. De avond werd op gang getrokken met een receptie, de cava vloeide rijkelijk en de hapjes stilden de grootste honger. Ondertussen werden oude klasfoto’s geprojecteerd. Een keer aan tafel werd de obligate speech gehouden door het ‘bestuur’. Een groepsfoto van de vorige reünie gaf de vrouwen de kans om te checken of ze niet hetzelfde jurkje droegen als vijf jaar geleden. Een volledige vers gemaakte menu werd geserveerd, overgoten met de nodige wijnen en bieren. Na het eten werd de receptieruimte al snel omgetoverd in een dansvloer. Een plaatselijke DJ zorgde voor muziek en nostalgie, zodat de oude knoken nog eens elastieken beentjes leken. Benieuwd of die over vijf jaar nog zo vlot de lucht ingaan ! Zonder twijfel een meer dan geslaagde reünie, die hopelijk niet te veel stramheid heeft achtergelaten deze week …

In augustus 1943 begonnen de Duitsers de kerkklokken op te eisen om er oorlogstuigen van te maken. Aanvankelijk mocht elke kerk in principe één klok behouden. Vanuit de provincie Limburg werden er ongeveer 250 klokken naar Duitsland overgebracht. Slechts een klein aantal daarvan zou na de oorlog teruggevonden worden.
Ook Paal deelde in de klappen. De grootste klok, de O.L.-Vrouwklok was 1,02 m hoog en woog 2000 Luikse ponden. Ze had 1200 Nederlandse gulden gekost. In 1828 was ze gegoten door Vanden Geyn uit Leuven en opgehangen in de toren van de oude kerk, die in 1824 voor het laatst was vergroot. Ze werd gewijd door de deken van Beringen, E.H. Schroyen, in 1829.
Als opschrift droeg ze:

Nog snel een update vanuit Zuid-Afrika.  Hier wordt het stilaan zomer,  de temperaturen gaan naar 25 graden en dat zal zo doorgaan tot in mei.  Ik hoor dat in het mijn land van mijn voorvaderen ondertussen het regenseizoen is aangebroken.  Eveneens tot in mei ?  Goed voor het grondwater bij jullie !  Hier kampen we  voortdurend met watertekorten.

Wie ook tot in Zuid-Afrika geraakt is,  is jullie wolf Naya.  Het is bekend dat wolven grote afstanden kunnen afleggen,  maar voor een dode wolf is dit toch wel een record !  Spijtig voor het dier,  maar zo haal je ook hier in Zuid-Afrika het nieuws:  als je doodgeschoten wordt.  Nevenstaand artikel komt uit de digitale krant NetNuus.com.  Jammer dat ik niet weet wie het gedaan heeft,  want voor 500.000 Rand wil ik wel klikspaan spelen.  Ik vertrouw erop dat jullie onze taal vlot kunnen lezen en begrijpen,  zo zoeken jullie maar eens uit hoe een 'omgewingskundige' in het Nederlands heet.  

Zo ongeveer om de halve eeuw stapt er in onze nabuur Beringen des morgens een inwoner uit zijn beddenbak die 's nachts het licht heeft gezien. Niet vanzelfsprekend na een nachtje Zillertal.  De laatste keer gebeurde dat in de jaren zeventig van de vorige eeuw en statistisch gezien moet er één van de volgende jaren een nieuwe verlichte opstaan, maar in afwachting daarvan luisteren we nog eens naar de verrassend wijze woorden van ene EMB uit Beringen.  Wie EMB was ?  Dat weet enkel nog R.V.,  bekend vliegend reporter uit ons dorp.  Bij deze wordt hij uitgenodigd om ook zijn licht nog eens te laten schijnen over deze merkwaardige Beringenaar.
EMB herinnert zich in elk geval nog de tijd dat wij op de Buiting met een 'sk' spraken als we in Beringen naar 't skool kwamen,  en de mannen van de Biscop (niet Bisschop),  de premature Paalse Plas en een kultureel centrum met een progressieve spellings-k van destijds 60 miljoen Belgische franken.  Nu we naar 2020 toegaan stellen we vast dat er nog maar weinigen beskaafd Buitings kunnen praten.  De victories van de mannen van de Biscop zijn een mooie maar haast vervlogen herinnering, de Paalse Plas trekt meer nieuwsgierige vrouwen aan dan Manneke Pis en het OC De Buiting, ja, dat is duidelijk aan een gerenoveerde spelling toe.

Toch leest deze opinie van EMB  eind de jaren '70 als het schillen van een frisse ui, je krijgt er zowaar de tranen van in de ogen:

Staf Beerten, kunstschilder in Paal, geboren in Beverlo, werd op 1 oktober 2019 begraven in Beverlo.

Zijn goede en trouwe vriend Jos Lemmens sprak in de kerk na de begrafenisplechtigheid een afscheidsrede uit.

Hieronder kan je de tekst ervan lezen:

“Als kleine jongen was Staf misdienaar in deze kerk. Je verwacht dan dat hij een aantal anekdotes over uitgehaald kattenkwaad zou vertellen. Maar neen, hij had het dan over de erg mooie heiligenbeelden, de mooiste uit de omgeving. En die had men om een of andere reden weggehaald en op zolder geplaatst.

Toen al was de kunstenaar in Staf aanwezig.

Hij oefende het beroep uit van schilder-decorateur. Aangemoedigd door Broeder Max en Ludo Laagland volgde hij vanaf 1954 een 4-jarige opleiding aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten en het Nationaal Hoger Instituut te Antwerpen o.a. bij prof. Jan Wouters, Gustaaf De Bruyne, Carl De Roover en Antoon Marstboom.        

Ik kan amper wachten op het boek van Patrick Svenson, een Zweeds  schrijver en journalist  die  het natuurwetenschappelijk en schijnbaar onoplosbaar probleem van de trek der palingen onderzoekt. Het uit het Zweeds vertaalde boek met als titel ‘’ Over een vader, een zoon en de paling’’  verschijnt begin november bij boekhandel  ‘‘de Standaard’’. De zoektocht gaat over de oorsprong van de paling, (mens *)

Palingen, je ving ze in de Zwarte Beek, ze vangen ze in Zweden en ze spartelen in de Rijn. Tot in de vochtige weiden op meer dan tweeduizend meter hoogte rond de Tomasee waar de Rijn ontspringt zijn de aaltjes te vinden. Ze trotseerden een tocht van vijfduizend kilometer  vanaf de Sargassozee en bedwongen talloze gevaren en stroomversnellingen. Zelfs de watervallen  van Schaffhausen vormden geen probleem , verder en verder ging hun reis stroomopwaarts.  

Met wat verbeelding wordt zo’n fietstocht stroomafwaarts  langs de Rijn een veelvoudige belevenis waar de palingen je vergezellen. Behoudens de prachtige landschappen die je fietsend ten deel vallen, zijn er de talloze contacten  die je al bivakkerend langs de route opdoet . Je ontmoet mensen die allen met een persoonlijk verhaal  de  een of andere reis maken. Op de camping (rond het kampvuur ) worden deze verhalen verteld.

De Imkersvereniging 'De Verenigde Taxanders' viert in 2019 haar 100-jarig bestaan

   Ziehier de biemannen die hunne krachten samenspannen !