WERK JE MEE AAN DE GESCHIEDENIS VAN PAAL?

Paalonline is al enkele jaren begaan met het inventariseren en communiceren van stukken uit onze lokale geschiedenis.

Vorig jaar organiseerde de werkgroep “Paal in de Groote Oorlog” een tentoonstelling over de impact van deze oorlog op de plaatselijke bevolking.  Sinds een tweetal jaren wordt ook maandelijks op de website informatie verspreid over WO1 .  De werkgroep heeft ondertussen het plan opgevat om ook over WO2 in Paal informatie te verzamelen en deze periode in onze recente geschiedenis van naderbij te bestuderen.  Met het oog op het aanvatten van dit studiewerk worden alle geïnteresseerden opgeroepen om actief mee te werken aan dit werkstuk.

Je kan dit op twee manieren doen:

Schoolplicht en gezondheidszorg in de Groote Oorlog

We moeten helaas zeggen dat de Belgische wetgeving op sociaal vlak echt achterlijk was, vergeleken bij de wetgeving in andere Europese landen. Kinderarbeid, vroegtijdig schoolverlaten, lage lonen… waren schering en inslag in België, één van de rijkste landen van Europa.

Naar school in de oorlog

Zeker in de plattelandsgemeenten gaan in 1914 nog niet alle kinderen naar school. De geletterdheid van de bevolking is zeer laag: velen kunnen enkel hun naam spellen en een eenvoudige rekensom maken.

(jongensschool Paal 1911,  deze en andere oude en zeer oude schoolfoto's vind je op de facebookgroep 'Paal vroeger')

DUIVEN in de groote oorlog

Duiven hebben een fantastische eigenschap: om het even waar je ze los laat, ze vinden steeds de weg terug naar hun til. Daar kun je geld op verwedden! En zo ontstond de duivensport. In Paal en in elke Limburgse gemeente waren enkele honderden duivenliefhebbers dag in dag uit bezig met hun diertjes te vertroetelen (vaak met ruzie in het huishouden tot gevolg). Op zaterdag werden ze dan ingezet op een prijskamp. Bij haar thuiskomst had de duif de keuze tussen het groot lot en de pot…

Deze eigenschappen hadden ook de militairen al snel begrepen: reeds honderden jaren geleden gebruikten de legers mobiele duiventillen om geheime berichten te versturen.

Kamp Beverloo, een Belgisch militair duivenstation

Vorige maand brachten we het eerste deel van de Herdenkingsavond 'Paal in de Groote Oorlog'.  Afgaande op de bezoekerscijfers van de website konden nogal wat Palenaren deze gefilmde registratie smaken.  Tijd dus om het tweede deel op u los te laten !  Vorige week presenteerden we al in een aparte aflevering de lezing van Luc Vandeweyer over de hongerwinter van 1915.  Vandaag krijgt u niet alleen het verhaal van de eerste wereldoorlog in ons dorp door André Luyten ( zie ook aflevering 23 in onze reeks),  maar ook de muzikale omkadering van het tweede deel van deze avond door onze eigen Harmonie Hoop in de Toekomst samen met Zangkoor Zonnedauw.  Veel luister- en kijkplezier !

  Terwijl wij eind januari 2016 met z'n allen ons uiterste best doen om de overtollige kilo's,  opgedaan tijdens de schranspartijen en recepties van de voorbije weken, weer kwijt te raken,  zagen onze dorpsgenoten honderd jaar geleden niet alleen witte, maar vooral ook  zwarte sneeuw ...

Historicus Luc Vandeweyer bracht op onze herdenkingsavond van 10 november 2015 uitgebreid verslag over de hongerwinter die de Belgen eind 1915 te wachten stond.  De opeisingen en plunderingen van de Duitsers kwamen al snel na de opeisingen door ons eigen Belgische leger en deden de relatieve welstand in onze contreien pijlsnel verdwijnen.  Bekijk en beluister nog eens zijn boeiend en exclusief verhaal voor paalonline !

 De werkgroep Paal in de Groote Oorlog ontving onderstaand bericht over een interessant initiatief in Tessenderlo: 

Tessenderlo wil 800 van de 600.000 beeldjes kleien waarmee in 2018 een enorm herdenkingsmonument WOI gemaakt wordt.

Koen Vanmechelen | vzw Kunst
CWxRM | Coming World Remember Me
Zaterdag 16, zondag 17 januari 2016 
14.00 - 15.00 - 16.00 uur    € 5
Maak jij één van de 800 beelden voor een enorm herdenkingsmonument voor WOI ?

Een kerst- en nieuwjaarscadeautje van Paalonline,  voor hen die wel naar de avond hadden willen komen, maar door omstandigheden niet konden, voor hen die geen kaarten meer konden bemachtigen,  en natuurlijk ook voor de aanwezigen die de avond zo geweldig vonden dat ze hem graag nog eens willen beleven:  we starten met het 1ste deel.

HONDEN IN DE GROOTE OORLOG

Voor 1914 zijn dieren onmisbaar voor de economie. Ze vormen nog altijd de belangrijkste trekkracht, ze dienen als transportmiddel en als rijdier. De lastdieren bieden kostbare hulp in de landbouw. Dieren hebben hun vaste plaats in vele huizen en zijn een trouwe vriend in het dagelijkse leven.

Wanneer de Groote Oorlog uitbreekt, wordt niet alleen de mens maar ook het dier gemobiliseerd. Niet alleen tienduizenden paarden, maar evenveel honden en duiven.

In 1913 richt het Belgisch leger de eerste militaire kennels op. De mastiff, een typisch Belgisch hondenras, lijkt de perfecte kenmerken te hebben om in het leger te dienen: sterk, kalm, doorzetter… op speciaal ontworpen karren trekken zij een mitrailleur, een munitiekist. Een hondenspan kan per dag een even grote afstand afleggen als een paard.

The Return of 'Het Korenmenneke'

In aflevering 16 berichtten wij al over het optreden van het ‘Korenmenneke’ in Paal. Pastoor Vlecken beschreef in zijn verslag over de eerste wereldoorlog hoe deze Duitse controleur de Paalse boeren het leven zuur maakte. In het bijzonder werd de familie Vandevenne in Geenhout geviseerd. Bij een controle kwam het tot een handgemeen, waarna twee broers en een zus, na hun veroordeling, weggevoerd werden naar Duitsland. 

Op de herdenkingsavond overliep André Luyten de oorlogshandelingen in ons dorp. Ruime aandacht kreeg het incident met het Korenmenneke en de familie Vandevenne, en dit keer ook zoals het in de familie van generatie op generatie werd verder verteld. Hier volgt het verhaal van de mondelinge overlevering !