Net alsof voor mij de maat van mijn oorlogsleed nog niet volledig leek gevuld, kreeg ik op 12/2/1945 een oproep tot legerdienst. Ik zou worden aangeworven om in dienst te treden bij het Engels leger.
Een snelcursus politieopleiding, gevolgd door examen, waarin ik als primus slaagde, bezorgde mij vanwege de officierinstructeur een uitzonderlijke vermelding voor mijn behaald resultaat.

Aansluitend op mijn persoonlijke oorlogsperikelen, mag ook even melding gemaakt van de pijnlijke belevenissen waarmee mijn bejaarde ouders werden geconfronteerd tijdens WOII.
Ik durf het zelfs zo te stellen dat ze onder hun beidjes hun oorlogskelk tot op de bodem hebben geledigd.
Een kijkje in die smartvolle jaren laat ik zonder eigen commentaar over aan het oordeel van de lezer.

Tijdens WOII, op 25 september 1944, crashte een Dakota DC3 type C-47 van de RAF in de beemden waar nu de Paalse plas is. Het vliegtuig was op de terugweg van een bevoorradingsmissie boven Arnhem(Nl) in het kader van de operatie Market Garden.

Omwille van de drassige ondergrond kon het vliegtuig niet gerecupereerd worden en werd het door de Paalse bevolking ontmanteld.

Amandus Luts werd op 17 augustus 1942 in Beringen opgepakt en gedeporteerd naar het concentratiekamp van Hermeskeil-Hinzert in de Hunsruck Duitsland. Daar stierf hij van ontbering op 27 april 1943.  Amandus werd naamloos begraven op het Ehrenfriedhof van Gedenkstätte Hinzert(D)  Zijn naam is niet vermeld op het monument der gesneuvelden WOII in Paal, wellicht omdat hij pas in 1957 erkend is als politiek gevangene, lang na het einde van de oorlog waarin hij gestorven is.

Soldaat Josephus Carolus Henricus Verboven, geboren te Paal op 3 februari 1914, zoon van Felix “Filke” Hubertus Verboven en Maria Elisabeth “Liza” Ackx, woonde in de Dorpstraat 93, later 128, waar nu Il Mondo is gevestigd. Destijds baatte de zus van Henri, Maria er een kruidenierswinkel uit.
Henri was oud-leerling van het Atheneum te Diest en bediende bij de belastingen in Tessenderlo. Hij werd “wederopgeroepen” tijdens de mobilisatie en vervoegde als soldaat het 1ste Bataljon van het 4de Regiment Jagers te Voet. 

In De Piot ,het tijdschrift van de Verbroedering van het 5de Linie werd de inhuldiging van de gedenksteen uitvoerig beschreven. Dank zij Lt. Kolonel Wilfried Van Hoeck van de Koninklijke Vereniging van het 5de Linie regiment hebben we unieke foto’s en bijdragen uit 1946 ontvangen die wij hierbij mogen publiceren.
De verslagen in het tijdschrift "De Piot" tonen dat de herdenkingsplechtigheid aanvankelijk jaarlijks plaatsvond,  vervolgens om de 5 jaar,  om dan in 1975 een stille dood te sterven.

Een impressie van het optreden van onze Harmonie Hoop in de Toekomst op de herdenkingsavond WO2 in OC De Buiting, 9 november 2019.

Een boek en een herdenkingsavond, dat zijn we als Palenaren onze dorpsgenoten van 75 jaar geleden wel verschuldigd.  De Eerste Wereldoorlog eiste vooral levens van jonge dienstplichtige soldaten in dit dorp,  meer dan twintig,  de Tweede Wereldoorlog hoofdzakelijk onschuldige burgerslachtoffers,  ook meer dan twintig.

Het leed dat deze oorlogen veroorzaakte mag nooit vergeten worden,  zeker niet door generaties die zelf gespaard zijn gebleven van de vernietigende waanzin die ons continent tot twee keer in een halve eeuw getroffen heeft.

Paalonline organiseerde eind 2019 een herdenkingsavond W02. dit artikel was een laatste oproep voor de zaal helemaal uitverkocht was.

Hebt u al kaarten ? Wacht niet te lang, het aantal plaatsen is beperkt ! Het zou heel jammer zijn mochten we u de avond zelve moeten weigeren, maar de zaal in het OC De Buiting heeft een maximumgrens voor het aantal mensen dat binnen mag ... voor de veiligheid en de verzekering mogen we daar niet over gaan. Bestel nog snel uw toegangstickets en kom dan zeker op tijd.

10 mei, roept die datum iets bij u op ? Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog ? Correct !
Minder geweten is dat op die dag in het jaar 2023 het 100 jaar geleden is dat 'de Steen', zoals ons monument der gesneuvelden in de volksmond genoemd wordt, zijn plaatsje kreeg in het centrum van het dorp. Dat was aanvankelijk niet in de Heldenlaan, maar op het plein naast de kerk, aan de Diestersesteenweg. De gemeente heeft het monument, samen met de gedenkplaat van de verbroedering der linieregimenten, laten renoveren, zodat het de volgende 100 jaar met succes kan doorstaan.
In 2015 besteedden we al eens een bijdrage aan de interessante geschiedenis van dit monument. We herhalen dit stukje graag voor u en geven er nog een geschiedenis in postkaarten bij.

(Augustus 1944) Martinus Daniels uit Beringen was een jonge gast van 22, die niet akkoord ging met de Duitse bezetting van België tijdens WO 2.

Hij zat in het verzet, en tijdens de begrafenis van een doodgeschoten collaborateur in Beringen-Mijn was hij een toevallige getuige, hij vertikte het om de lijkstoet te groeten. Daardoor werd hij zonder reden opgepakt door gewapende “zwarten” die de stoet vergezelden. Dezelfde namiddag nog, op een verlaten plek in Tervant werd hij doodgeschoten.

Het monument van de gesneuvelden van WOI en WOII in de Heldenlaan is verleden jaar (2022) gerenoveerd. Op 10 mei 2023 wordt dit monument opnieuw ingehuldigd, op deze dag staat het exact 100 jaar in het centrum van ons dorp. De gedenksteen voor de gesneuvelden van het 35ste Linie werd op 16 juni 1946 , onder grote belangstelling, ingehuldigd door de Verbroedering van 5de, 17de,35ste en 55ste Linie. Deze gedenksteen werd destijds bevestigd aan het oud gemeentehuis van Paal maar is uiteindelijk verplaatst geworden naar de monumentsite in de Heldenlaan.

Op 10 mei 2024 herdachten we in de Heldenlaan de inzet van het 35^ste Linie in Paal en Amandus Luts, verplicht tewerkgestelde die omgekomen is t.g.v. honger en ontbering in het SS Sonderlager Hermeskeil (D)

De Historische werkgroep van Paalonline realiseerde met steun van de stad Beringen, Ecru en de provincie Limburg een monument voor de Dakota die in 1944 neerstortte dichtbij waar nu de Paalse Plas is. In een eerdere aflelevering kon u al het volledige verhaal van de Dakota lezen en ook de filmpje over 'Making of' werd al eerder gepubliceerd in deze reeks.