Zuster Mella vierde haar 50jarig jubileum als missiezuster met haar leeftijdsgenoten en in een volle kerk.

Onze familiedeskundige Louis Leten brengt in 8 aflevering leven en werken van Sœur Marie Michele,  in Paal geboren en opgegroeid als Alice Volders,  bij de oudere generaties gekend als de zus van Emma van Houben,  die samen met Warke Janssens een legendarisch café uitbaatte in de Heldenlaan (nu een kapperszaak). 

In onze tweede aflevering biedt Louis Leten ons een blik in het ontstaan en de bloei van de congregatie waartoe sœur Marie Michel, in de wereld Alice Volders, behoorde. Het moederhuis van deze Sœurs de la Charité bevond zich in Metz en werd gesticht door een verloskundige, E.P. Morlanne. Deze merkwaardige legerarts schreef meerdere stichtingen op zijn conto, zijn standbeeld in Metz is meer dan terecht, zeker omdat zijn sociale bewogenheid hem uiteindelijk ruïneerde. De kloosterorde zelf stichtte nog 2 bijhuizen in Antwerpen en Hasselt, en zo ziet u de link met de Paalse Alice al komen.

Deze derde aflevering besteedt Louis Leten aan een korte historische inleiding in het gebied waar Alice Volders als missiezuster zal werken: Noord-Oost Congo.

In aflevering 4 volgen we Alice Volders naar de School voor Vroedvrouwen in Hasselt,  nu de PXL aan de Guffenslaan.  Ze vatte er in 1936 haar studies aan.  In 1943 treedt ze in als novice bij de kloosterorde Sœurs de Charité Maternelle waarvan het moederhuis zich in het Franse Lille bevond.

In 1948 vertrekt Alice als sœur Michel naar Congo, waar ze 30 jaar als missiezuster zal verblijven en in het ziekenhuis werken. Ze legt haar eeuwige kloostergeloften af in Mongbwalu, een stadje in de grensprovincie met Oeganda, bekend voor zijn goudmijn. Tijdens de Simba opstanden wordt ze verscheidene maanden gevangen gehouden. In deze 5de aflevering krijgt u een indruk van welke onderneming het reizen tussen België en Oost-Congo moet geweest zijn.

In 1964 komt Alice Volders, samen met veel andere Belgische missiezusters en paters, in het oog van de storm terecht: de opstand van de Simba's, de Congolese rebellen.
De Belgische regering stuurt para-commando's naar het gebied rond Stanleystad. Tientallen missionarissen werden door de opstandelingen geëxecuteerd. Een half jaar later, op zondag 30 mei, zou ook de Paalse missionaris Robert Carremans in Buta het leven laten bij deze rebellie. Over hem berichtten we al eerder uitvoerig in een andere reeks.
In deze zesde aflevering over zuster Alice Volders schetst Louis Leten het historische kader van deze spraakmakende Belgische interventie in zijn vroegere kolonie.

Met talrijke foto's illustreert Louis Leten het leven van  sœur Marie Michel, in de wereld Alice Volders, op een missiepost in Mongbwalu,  waar zij haar opleiding als vroedvrouw in de praktijk bracht.
Ze werkte er in  een moederhuis, dat later een algemeen ziekenhuis werd, en een moederheil in Kilo.

Alice Volders ging van de Buiting naar Hasselt om vroedvrouw te worden, dan naar Lille en Metz om missiezuster te worden, dan naar Afrika om haar beroep uit te oefenen.
Ze is er gebleven zo lang ze kon, in moeilijke omstandigheden.

Veel gelovigen voelden zich verbonden met een missionaris, een missiezuster of een priester of pater. Het was een eer voor heel de familie als een jongen of een meisje koos voor het priesterschap of voor een kloosterleven als zuster.

Niet alleen op zondag maar ook door de week namen de kinderen en de gelovigen in het algemeen, in grote getalen deel aan de misvieringen en het sacramenteel leven in de kerk.  En daar gebeurde het: roeping gedijt immers aan het altaar.

Geen wonder dat voor de oorlog in de katholieke gemeenschap van Paal verschillende jongens en meisjes zich geroepen voelden tot het priesterschap of tot een religieus leven als Zuster. Bij de jongens waren in die tijd de paters Kruisheren van Diest nogal in trek.  De aanwezigheid in Paal van kruisheer pater Van Merendonck zal daar wel niet vreemd aan geweest zijn. (foto:  Pater Polydoor Carremans)

Hieronder geven we een kort overzicht van de priesters en missionarissen van Paal die tussen WO1 en WO2 geroepen werden tot een leven in dienst van God en zijn Kerk.

In de eerste afleveringen zetten we al de missionarissen Pol en Robert Carremans en in de spotlight, samen met E.H. Cornelis Vanderheyden.  Onze oproep om informatie te winnen rond missionaris Felix Schollen kende ook succes.  Op hem komen we nog terug na het verslag over het leven van Robert Carremans.
Blijven nog de portretten van een viertal andere Paalse priesters die tussen de wereldoorlogen hun priesterwijding ontvingen:  Put, Verboven, Troonbeeckx en Ceunen.

Paalonline wil in een nieuwe reeks artikelen vooral het leven en de dood van Pater Robert Carremans in herinnering brengen. Wij willen deze artikelenreeks vooreerst kaderen in het tijdskader waarin onze missionarissen en ook de andere priesters geboren in Paal opgroeiden in ons dorp na WO1.Daarna geven we u het verslag van het leven en de gruwelijke dood van Robert Carremans, zoals beschreven door Pater Polydoor Carremans, broer van Robert en eveneens actief in het Bisdom Bongo in Noord-Congo.

Tegenover de familie Carremans op de Diestsesteenweg woonde de familie Schollen, afkomstig van Tessenderlo. De bekendste zoon bij de oudere Palenaren is ongetwijfeld Nand, die als koster voor de kerk van Paal centrum werkte. De vrouw van Nand, Nelly Volders, was voor menig Palenaar uit die periode de eerste vrouw om hen in de armen te sluiten, zij hielp als vroedvrouw de Paalse moeders bij de bevalling.
Nands broer Felix was even oud als Robert Carremans, beiden geboren in 1910 (Felix op 12 juni,Robert op 11 juli). Ongetwijfeld waren zij als kind beste kameraden en zijn ze dat gebleven, want samen studeerden ze voor priester en werden tot priester gewijd op 16 augustus 1936, ze traden toe tot de orde der Kruisheren.

Na de reeks over pater Robert Carremans brengen we ook zijn buurjongen, studiegenoot en collega-kruisheer & missionaris in herinnering.  Theo Schollen deed voor ons de moeite om foto's en documentatie te verzamelen over zijn heeroom.  Dat laatste viel niet altijd mee,  want kerkelijke archieven blijven voor buitenstaanders gesloten.  Toch wist hij een boeiend document samen te stellen,  dat hij via paalonline met de Palenaars wil delen.  (foto:  Felix Schollen naast zijn kameraad  Robert Carremans,  jonge mannen klaar voor een grote stap in hun leven)

Felix (Joannes) Schollen werd in Paal geboren op 12 juni 1910. Hij was de 4de in rij van 10 kinderen uit het 2de huwelijk van zijn vader Josephus Bernardus Schollen die afkomstig was uit Tessenderlo en gehuwd met Maria Angelina Schuyten uit Molenstede.

Door zijn wankele gezondheid werd dePaalsepastoorVleckenin de jaren twintig in de parochie bijgestaan door pater H. vanMeerendonk, een kruisheer van Nederlandse afkomst. Heeft zijn invloed ertoe bijgedragen datPaalsejonge mannen zich aangetrokken voelden tot het priesterschap en intraden bij de Orde van de Kruisheren, die in Diest een klooster hadden?

In elk geval bleek het klimaat er gunstig voor. In Paal - en trouwens ook in de omliggende parochies - was er een bloeiende missiewerking. Op 25 februari 1923 kreeg de 14-jarige Emma Schollen die 1 jaar ouder was dan haar broer Felix, een "bijbel" als geschenk van Pater H. vanMeerendonk voor haar ijver voor de missie van de kruisheren in Congo.

In Paal richtten Zuster Andrée, overste en/of directrice van de meisjesschool, en de zusters een missiekring op. Toen Zuster Andrée midden van de jaren 20 werd overgeplaatst naar Koersel werd haar taak overgenomen door Zuster Marie Paule(Soeur Paule of Maria Rosier, geboren in Lanaken en eveneens lid van de congregatie van de Zusters van Maria te Landen).SoeurPauleverbleef 38 jaar in Paal en zou tot haar dood in 1966 het "Roomse leven" in Paal als een autoriteit mee bepalen (foto)

Vorige aflevering behandelde de succesvolle missiewerking in Paal, onder impuls van de Zusters van Maria.
In 1930 haalt Maria Ariën met haar creatie een vermelding in het tijdschrift van de kruisheren.
En inderdaad - terwijl Eerw. Zuster Marie Paul (Soeur Paule) in Paal haar werk verder zette - ging Eerw. Zuster André in Koersel aan de slag. Uit "De Zegepraal des Kruises", 9de jaargang (1930-1931, p.66): "Ook te Coursel genoot de tentoonstelling van den missienaaikring niet minder bijval. Hier ook gaven de schoone altaar- en priesterornementen, de fijn afgewerkte jassen, broeken en kleedjes, getuigenis daat er onder leiding van E. Zuster Andrée in korten tijd veel en keurig werk was geleverd."
Vrijwel jaarlijks werden schooloptredens, toneelavonden, tentoonstellingen van de missienaaikring gepaard met een tombola enz... georganiseerd.

Nadat zijn 2 jaar oudere broer Pol op 27 september 1935 naar Belgisch-Congo was afgereisd werd Felix Schollen samen met Robert Carremans op zondag 14 november 1937 uitgezwaaid door de Paalse bevolking. Meester Huybrechts hield de gelegenheidsrede.

Op 19 november begeleidde een 70-tal Palenaren hen per autobus naar de Antwerpse haven. Vanuit Antwerpen reisden ze per congoboot. De passagiersschepen van de Compagnie Belge Maritime du Congo hadden de naam van Congolese steden: de Anversville, Leopoldville, Elisabethville, Jadotville, ... 

Robert keert eind 1962 na 6 maanden verlof terug naar de missiepost in Lobi. De sfeer ten opzichte van blanken slaat langzaam om, de geest van Lumumba waart over het land. Weldra maken ze kennis met de eerste opstandelingen: de gevreesde simba's, dronken en gedrogeerd. Gevangen genomen, gegijzeld, vrij gelaten, opnieuw gevangen gezet, het eindspel is ingezet. Congo zal nooit meer hetzelfde zijn, maar Robert weet nog niet wat dit voor hem betekenen zal.

Kongolo, nieuwjaar 1962. Het jaar wordt ingezet met het uitmoorden van 20 Spiritijnse missionarissen. Ze vallen onder de kogels van gedrogeerde opstandelingen aan de oevers van de Lualaba rivier. Hun lichamen worden in de stroom geworpen, twintig Belgen uit alle provincies van het land.
Niemand had ook maar een vermoeden dat deze slachting nog maar het voorspel was van veel meer wreedheden: de opstand in het oosten van de republiek Kongo zal in 1965 tienduizenden Kongolese slachtoffers eisen en samen met hen, meer dan 200 missionarissen. Onder hen Robert Carremans en nog 22 kruisheren van het bisdom Bondo. Hun nagedachtenis wordt levend gehouden bij het kapelletje aan het fietsknooppunt 330 in Brelaar.

Polydoor en Robert Carremans waren broers uit het gezin van Louis Carremans en Hubertina Convents. Vader Louis was geboren in Kwaadmechelen op 23 juli 1880 en moeder Hubertina kwam uit Schaffen waar zij op 17 september 1879 geboren was.  Vader Louis Carremans was gemeentesecretaris in Paal tussen de twee wereldoorlogen, gedurende meer dan 25 jaar.

Samen hadden ze 10 kinderen, 6 jongens en 4 meisjes. drie van de vier meisjes en één jongen stierven op jeugdige leeftijd. Van tegenslag gesproken!  De 5 overlevende jongens waren:  Polydore en Robert , de paters,  Jerôme - de beenhouwer,  Frans ,  de fietsenmaker,  Alfons, de onderwijzer.

 Robert was de 2e in de rij van de gebroeders Carremans. 

Het leven en de dood van Robert Carremans is maar een voetnoot op een haast vergeten bladzijde van de vaderlandse geschiedenis. De opstand van de Simba's in Belgisch Kongo betekende voor onze pater in 1965 een brutaal einde aan 28 jaar missiewerk in onze voormalige kolonie.
In Paal wordt de herinnering aan deze missionaris levendig gehouden door de Pater Carremansstraat, parallel met de kerk, en door het kapelletje in de Brelaarstraat dat gewijd is aan hem en zijn confraters van destijds.  In april 1968 werd er in ons dorp tijdens de missieweek een pater Carremanshulde gehouden, ter gelegenheid waarvan zijn broer Pol, eveneens kruisheer en missionaris, een in memoriam schreef: "Mijn broer als missionaris in Kongo".
Vandaag de eerste aflevering uit dit boekje, gewijd aan de periode 1937-1952.
foto:  vertrek met de Kongo-boot in Antwerpen, Robert naast Felix Schollen, omringd door familie en medereizigers