Paal was dan geen afzonderlijke parochie, het dorp bezat wel een vrij grote kapel , een “beneficie”, die bediend werd door een “rector” of “beneficiant”, zoals in deel 4 al werd vermeld. Deze rector-beneficiant, een geestelijke, woonde meestal op de Buiting. Hij mocht echter geen biecht horen of stervenden bedienen. Het toedienen van de sacramenten bleef immers het voorrecht van de pastoor van Beringen.

Begin april 1700 werd een smeekschrift gericht namens “de Buiting” tot de vicaris-generaal van het prinsbisdom Luik, een zekere G.B. Van Hemisdael. In dat smeekschrift werd de toelating gevraagd om een nieuwe parochie op te richten omwille van het groot aantal inwoners van de Buiting .  Dat smeekschrift had echter een averechts effect.

Wat bezielde de Buiting toch in zijn strijd tegen Beringen? We kunnen het ons nog moeilijk inbeelden: een lange strijd van de gelovigen voor een afzonderlijke parochie. Wij leven nu in een tijd dat de parochies aan de lopende band worden “gefedereerd”, zonder dat het gelovige volk nog mort of actie voert.

De discussie tussen Paal en Beringen over een aparte parochie in Paal escaleerde. In januari 1702 vaardigde de Vikaris-Generaal van Luik een decreet uit waarbij een commissie werd aangesteld om de toestand ter plaatse te onderzoeken. E.H. Rolin, secretaris van de vicaris-generaal en E.H. Jamar de Montfort, assessor of raadgever van de vicaris werden met de onderzoekstaak belast.

Op 13 maart 1702 kwam een commissie, afgevaardigd door de Vikaris-Generaal van Luik, de toestand ter plaatse onderzoeken. De inwoners van Paal beweerden immers dat de kerk van Beringen voor hen dikwijls onbereikbaar was door overstromingen of gesloten stadspoorten, die van Beringen beweerden het tegendeel.

In een vorig deel kon u lezen dat op 13 maart 1702 een commissie, afgevaardigd door de Vikaris-Generaal van Luik, de toestand rond het conflect tussen Paal en Beringen ter plaatse kwam onderzoeken. Het verslag van de onderzoekscommissie bleef heel de zomer van 1702 gewoon in de schuif van de vicaris-generaal liggen tot januari 1703. Onwil?

De Bisschop van Luik decreteerde  in 1708 dat de nieuwe parochie Paal, volgens de overeengekomen voorwaarden, mocht worden opgericht. Tot eerste pastoor werd E.H. Jan Notelaers benoemd, een geboren en getogen… Palenaar.

Jan Notelaers was een priester geboren in Paal. De familie Notelaers bezat niet alleen een boerderij in Paal maar had ook een huis met tuin in Beringen, in het Steenstraatje.

Jan Notelaers beschikte over een beneficie in de kerk van Stevoort en over het beneficie van St. Anna in de kerk van Beringen. Een beneficie was sinds de Middeleeuwen het inkomen dat een priester verdiende door op vaste tijdstippen op een vaste plaats H. Missen te doen (zie ook Deel 4).

Alsof het een nieuwe president van de Verenigde Staten was die in 100 dagen het tij al wilde doen keren, zo vloog Pastoor Jan Notelaers  er in 1708 in zijn gloednieuwe parochie Paal in…