Tientallen jaren lang – van 1923 tot na de tweede Wereldoorlog – kreeg de Paalse jeugd te maken met meester Huybrechts. Bij de oudere generaties op de Buiting leeft hij nog in de herinnering. Ook omwille van zijn verdiensten als sociaal werker is Jozef Huybrechts bekend gebleven. Hij was immers niet alleen onderwijzer, maar stuwende kracht in veel verenigingen.Na zijn lagere schooltijd in Beverlo, die toen doorgaans liep tot veertien jaar, werd hij daarom naar de Don Bosco-school in Luik gestuurd voor enkele jaren middelbare studies. De lokale priesters hebben hierbij zonder twijfel de doorslag gegeven. De Don Bosco-scholen stonden erom bekend dat ze onbemiddelde leerlingen kansen gaven, daarvoor waren ze opgericht door Giovanni Bosco, een Italiaans priester die zelf van doodarme boerenkomaf was en de ordes der Salesianen en de Zusters van Don Bosco stichtte.
In 1909 keerde Jozef terug naar huis, zijn opleiding had hem een formidabel voordeel opgeleverd: hij sprak en schreef vlot Frans. En eenmaal weer thuis bleef hij bijleren. In Beverlo sloot de jongen aan bij de muziekkapel. Daar speelde hij vanaf zijn zestiende – dus vanaf zijn terugkeer uit Luik – klaroen en leerde partituren lezen.
Hoe is hij dan in Paal terechtgekomen? Op 3 januari 1920 huwde hij te Beverlo met Maria Rosalia Valkenborgs. Zijn echtgenote was geboren in Paal op 24 januari 1891. Ze was dus een beetje ouder. Het jonge koppel veerhuisde eerst naar Stokrooi. Daar had zijn nieuwe functie alles mee te maken. De Belgische overheid zette na de wapenstilstand alles op alles om zijn oud-strijders zo snel mogelijk een einddiploma te laten behalen. Ze bleven nog formeel soldaat tot het vredesverdrag in Versailles werd getekend, maar ondertussen kon een deel van hen studeren en in versneld tempo examens afleggen, desnoods bij de ‘centrale examencommissie’.
We weten dat Jozef op 30 september 1919 door het leger in “congé illimité” of ‘onbepaald verlof’ werd gestuurd. Hij kon meteen aan de slag als onderwijzer in Stokrooi. Maar toen hij de kans kreeg om naar Paal te komen, greep hij die. Hij was weer dicht bij zijn geliefde Beverlo en Paal was het geboortedorp van zijn echtgenote. Hij vond zonder enige twijfel dat hij slechter kon treffen.
Iedereen in Paal wist dat de nieuwe meester een oud-strijder van de Eerste Wereldoorlog was. Hij had dus vele jaren doorgebracht in het Belgische leger. Maar wat had hij allemaal precies gedaan, daar achter de IJzer?? Daar hadden de schooljongens het raden naar. Overigens waren dergelijke verhalen enkel maar te begrijpen door andere oud-strijders. En dan nog! Een leger dat verwikkeld is in een jarenlange slijtage-oorlog is een huis met vele kamers. Daarover leert u meer in volgende afleveringen.