In de eerste aflevering vertelde Frans hoe hij bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog als student aan de normaalschool in Mechelen-aan-de-Maas op de vlucht sloeg naar huis toe.  In Tervant aangekomen bleek zijn familie eveneens op de vlucht.  Frans zocht en vond hen in Zelem en vluchtte met hen verder richting Franse grens.  Gezien zijn leeftijd moest Frans en zijn broer Leon echter het Belgische leger vervoegen ...

Ferm Tervant nodigt jullie graag uit voor hun hobbytentoonstelling,  mét workshop cadeaupakjes maken !

Iedereen welkom op 10, 11, 12 september van 13u tot 17u  in zaal De Kring, Tervant.

In 1794 werden de Zuidelijke Nederlanden – grofweg het huidige België en Nederlands Limburg – veroverd en ingelijfd door de Franse Republiek. De voorrechten van adel en kerk werden afgeschaft, de scheiding tussen kerk en staat werd ingevoerd. In de praktijk betekende dat een harde onderdrukking van de katholieke kerk:
500 kloosters werden verkocht, 8.424 priesters werden gearresteerd, waarvan een deel ook gedeporteerd.
In de vorige (3de) aflevering kon u al lezen dat het godsdienstige en pedagogische centrum van de Buitingen van Beringen rond 1790 in Meelberg gelegen was: de koster en de priesters woonden er, er werd onderwijs georganiseerd, er stond een kapel.  In deze vierde aflevering vertelt Louis Leten u het tragische verhaal van de gedeporteerde Paalse priesters, zij weigerden de eed van trouw aan de Franse Republiek.

André Luyten vertelt hoe Pietermenneke de mensen op de kermis wist te entertainen met zijn versleten grammofoon, zijn gezongen litanieën en z'n zeeratten ...

Zaterdag 27 augustus 2022 werd de draad van 7 jaar geleden weer opgepikt:  de Heerbosstraat en de Kleine Heerbosstraat kwamen nog eens samen voor een gezamenlijke fietstocht en after party.
Dat het al van 2015 geleden was mag maar deels op het conto van corona geschreven worden, afkalvende belangstelling zorgde in het verleden zeker ook voor het uitblijven van vervolgedities.
Maar nu was het enthousiasme groot:  een dertigtal fietsers namen deel en ruim 70 bewoners kwamen 's avonds opdagen voor het feestje.  Er werd gezellig bijgebabbeld bij een stevige pint en
pizza à volonté.  Een gratis tombola en een ijsje als afsluiter konden de pret alleen maar groter maken.  Proficiat aan de organisatoren.  Ook de kennismaking met nieuwe buren verliep vlot,  vergeleken met 7 jaar geleden bleek er toch wel wat veranderd te zijn in de grote en kleine Heerbosstraat:  vooral het jonge volk viel op.  Het is dus zeker nog geen bejaardenwijk geworden daar aan de overkant van de Klitsberg !

Frans Pieters is voor de oudere generatie Palenaars een begrip.  Frans was gehuwd met Reine Vandenhove,  zus van de juwelier (“Frans de horlogemaker”) in de Heldenlaan. Hij werd onderwijzer, eerst in de jongensschool van Paal, Bolderberg en later in Tervant,  waar hij opgegroeid was in het talrijke gezin van Hendrik Pieters en Maria Reynders.  Hendrik was zelf ook onderwijzer in Tervant, maar daarnaast fotograaf en nog zoveel meer.
In juni 2008 vertrouwde Frans zijn herinneringen aan de moeilijke oorlogsjaren toe aan het ‘verduldige papier’.  Dochter An gaf ons toestemming voor publicatie.
Frans werd geboren in 1921, was dus goed voor 17 levensjaren toen in mei 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak.  Hij studeerde toen, samen met nog enkele jonge Palenaars, oa. Louis Peeters, voor onderwijzer aan de normaalschool in Mechelen-aan-de-Maas.  Deze laatste kent u beter als Ludo Laagland,  van zijn hand publiceerden we eerder al ‘De Vlucht’,  memoires van bij de bevrijding.

De memoires van Frans Pieters overlopen een periode van ongeveer 6 jaar:  van zijn vlucht voor de aanstormende Duitsers, over zijn krijgsgevangenschap, zijn verplichte tewerkstelling in de mijn, tot zijn eigen legerdienst in 1945.
Nu we zelf ooggetuige zijn van een nieuwe oorlog in Europa, leert dit verslag ons hoe kostbaar de vrede wel is en hoeveel ellende en onrecht een oorlog met zich meebrengt.  Waren we dit vergeten ?

Op deze zonnige en warme maandag 22 augustus trok het bestuur van Ferm Classic Paal op uitstap naar de Blueberry Fields in Koersel.
Bedoeling was er extra vitamientjes op te doen:  tijdens het smullen van de blauwe bessen werd er gebrainstormd en over de planning van activiteiten gepraat.
Benieuwd of de bessen zorgen voor extra gisting van ideeën !   De brede smile van de dames laat alvast vermoeden van wel.  Of zou het blueberry bier daar voor iets tussen zitten ?

Jan werd in Beverlo geboren op 9 oktober 1935 in Beverlo, hij woont al sinds 1954 in Paal in de Lijsterstraat, Tervant en is gehuwd met Julia Vangeel.
Hij was van 1957 tot 1986 actief als leraar. Als kunstschilder behaalde hij talrijke prijzen op binnen- en buitenlandse tentoonstellingen.
Zijn poëtische en intimistische stijl geniet internationale bewondering en waardering. Een monument van Tervant en Beverlo is van ons heengegaan op 14 augustus 2022.
Leef verder Jan, in dezelfde stijl als je werk: een figuur, een grijze lijn, vereeuwigd in een vreemde bevroren stilte.
Lees hier het portret dat Hans Put een aantal jaren geleden voor paalonline van hem maakte: https://www.paalonline.be/cms55/paalnu/paalse-portretten/item/160-portret-jan-hoogsteyns
en een overzicht van zijn werk in ons virtueel museum:  https://www.paalonline.be/cms55/cultuur/kunstgalerij/item/345-jan-hoogsteyns
of op zijn pinterest profiel:  https://www.pinterest.com/hoogsteynsj/paintings/

In deze tweede aflevering zetten we de Sint-Pietersgilde in het zomerzonnetje.  Boogschieten op de staande wip is sowieso geen winterse bezigheid.
Het verhaal van deze gilde begint in 1649,  oorspronkelijk als de gilde Sint-Pietersbanden, tenminste als we op de gravering op de koningsvogel in de breuk (halsketting) afgaan.  De echte stichtingsdatum kan zelfs iets vroeger geweest zijn.
Deze ketting draagt  meerdere zilveren platen,  die herinneren aan de rijke geschiedenis van de gilde:  geschonken door de keizers,  koningen die tot 3 maal toe tot
beste schutter van de gilde gekroond werden.

De derde aflevering in deze reeks bevat het resterende deel van Brelaar en richt zich vervolgens op Meelberg anno 1796.  Wat leren we ?  Dat Meelberg in vorige eeuwen misschien wel het belangrijkste gehucht was van Paal:
blijkbaar woonden de notabelen van het dorp in dit gehucht:  priesters, de koster, en de notaris Arnold Aerts !  Deze zou later de allereerste burgemeester van Paal worden.
Ook zijn opvolger woonde in Meelberg.  Wellicht bevond zich ook het eerste schooltje in het gehucht.  Oude documenten maken trouwens melding van een kapel die in 'Merlebergh' stond.