Op 25 februari 1923 wordt Leonie Desiron geboren aan de Broekkant in Paal. Zij was de vierde dochter in rij. Later zouden nog drie kinderen geboren worden. Leonie had een schone en plezante kindertijd totdat het noodlot in de familie toesloeg. Moeder leed aan suikerziekte en bij het uitbreken van de tweede wereldoorlog overleed zij omdat zij haar dagelijkse spuiten niet meer kon krijgen. De dokters waren net als zoveel andere mensen op de vlucht voor de oprukkende Duitse troepen. De oudste zus, amper 13, nam de taak van het gezin over. Ondanks de oorlog zorgde pa nog voor de opvang van een jongetje uit Antwerpen en een Pools meisje. Leonie werd tijdens die periode een tijdje opgevangen bij de Zusters van Maria in Landen.

Non zou ze nooit worden, zei ze maar op 20 jarige leeftijd kreeg ze toch een roeping. Zij heette voortaan Zuster Félicité. Zij werd kleuterleidster en stond in verschillende Limburgse scholen in de klas. Maar haar droom was eigenlijk om missiezuster te worden. En in 1963 kreeg ze de kans om naar Rwanda te gaan.

Het grote avontuur kon beginnen. Bij haar aankomst was er nog helemaal niets. De eerste dagen in het vreemde land waren beangstigend: zij hadden geen brood en leefden op een zeer karig dieet. Eén jaar lang heeft zij samen met twee andere zusters in een kleine garage van amper enkele vierkante meters gewoond. Tafels, stoelen of kasten waren er niet. De meegebrachte koffers dienden als muur tussen de bedden en een stukje leefruimte.

Maar langzaan maar zeker groeide de missiepost en werd er getimmerd aan een internationale school voor Gisenyi. Het dorpje ligt aan het Kivumeer, één van de mooiste streken tussen Congo en Rwanda. De streek was ooit één van de mooiste toeristische plekken van Afrika en is gekend om zijn vulkanen en gorilla’s. De school werd opgebouwd met giften geregeld door pastoor Lacroix uit Luik. Ook vanuit Paal kon zuster Félicité rekenen op steun. Jaarlijks zamelde de Paalse missiekring geld in voor haar. En zo werd er in Gisenyi een mooie internationale school opgericht. Zuster Félicité was nu verantwoordelijk voor het eerste en tweede studiejaar. Het was hard werken. De school bouwen, les geven en nadien nog het verzorgen van zieken en armen uit de buurt.

Zuster Félicité is een spraakwaterval. Zij vertelt onophoudelijk over haar Rwandese verhalen. Het waren dikwijls ook moeilijke tijden maar zij was een harde tante die voor niets of niemand schrik had. Ze noemden haar ‘de kloeke’. Maar op 28 januari 1964 heeft ze heel veel geluk gehad. Haar post werd door 10 dronken dieven aangevallen. Een collega zuster werd opgesloten in de badkamer. Zij zelf werd hardhandig geslagen en voor halfdood achtergelaten. Gelukkig werd er tijdig alarm geslagen. De gevluchte daders die in de straten luidkeels zongen ‘ we hebben de zusters gedood’ konden worden opgepakt.

Zuster Félicité was naast haar werk als onderwijzeres ook bekommerd om de armen uit het dorp. Zo ging zij in 1977 uiteindelijk werken voor een centrum voor gehandicapte kinderen. Ook werkte zij 18 jaar lang in de gevangenis waar zij de vrouwen en kinderen ging verzorgen. Die hadden in de gevangenis helemaal niets. Zuster Félicité zorgde uiteindelijk voor stapelbedden, 2 douches en een wasdraad. Later zamelde zij geld in zodat ook de mannenafdeling bedden kreeg. In de jaren ’90 werd de toestand in de gevangenis dikwijls gevaarlijk. Hutu’s en Tutsi’s zaten samen in de gevangenis en dat leidde dikwijls tot spanningen. En haar werk in de gevangenis was niet altijd zonder gevaar. Maar zij heeft nooit schrik gehad en haar lef en durf gaven haar veel aanzien bij de gevangenen en de bevolking.

Na de moord op 10 Belgische para’s liep de situatie al snel uit de hand en in april 1994 breekt de genocide uit. Zuster Félicité wil blijven maar moet op aanraden van de Belgische ambassadeur het land verlaten. Haar gehandicapte kinderen kan ze nog net in veiligheid brengen.

Zo komt zij na meer dan 30 jaar Rwanda definitief terug naar België. Zij werkt nog lange tijd voor Poverello in Tongeren en kan zich zo blijven inzetten voor de zieken en armen van onze samenleving.

Nu geniet zij van een welverdiende rust in het klooster van de ‘Zusters van Maria’ in Landen. Trots laat ze ons het mooie klooster en de kloostertuin zien. We drinken koffie, eten zelfgebakken wafels en praten over Paal. Want binnenkort komt ze nog eens op bezoek bij haar familie in Paal. Want ons dorp is ze na al die Afrikaanse jaren niet vergeten.

Tekst en Foto: Hans Put

De foto is genomen in de ontvangstruimte van het klooster in Landen.